Linux Disk Kullanımı Görüntüleme Aracı : NCDU

Linux sistemlerde diskin, partisyonların veya klasörlerin boyutlarını görüntülemek için bir çok araç bulunuyor. Disk kullanımını görüntülemek için df adlı komutu kullanıp, klasörlerin boyutlarının görüntülemek için de du komutunu kullanıyoruz. du komutu zaten disk usage isminin kısaltması olarak geçiyor. Varsayılan bu komutları kullanabileceğimiz gibi ncdu isminde üçüncü parti güzel bir tool’da bulunuyor.

NCDU Nedir?

NCDU linux için yazılmış, derli toplu bir disk kullanımı görüntüleme aracıdır. Nix sistemlerde, aşağıdaki ekranlara ncurses ismi verilir.

Freebsd üzerinde mysql-serverin kurulumu için make config ncurses’i görmektesiniz.

Bsd işletim sistemlerinden aşina olduğumuz ncurses ekranı, tüm Nix sistemlere özgü bir ekrandır. NCDU’da ncurses disk usage anlamına gelip, disk kullanım durumunu ncurses ekranı şeklinde verir. Neredeyse tüm Linux ve Unix distrolarında çalışmaktadır.

NCDU Kurulumu

NCDU, C dili yazıldığından, yukarıda belirttiğimiz gibi, neredeyse tüm Linux ve Unix dağıtımlarında çalışmaktadır.

Centos üzerine NCDU kurulumu

Centos üzerinde varsayılan paketlere NCDU bulunuyor. Direkt yum paket derleyici ile kurulabilir;

yum install ncdu

Ubuntu üzerine NCDU kurulumu

Apt kullanan tüm dağıtımlarımda (Debian vb.) kolaylıkla kurulabilir.

sudo apt-get install ncdu

Freebsd üzerine NCDU kurulumu

Freebsd üzerinde ports ağacında NCDU paketleri bulunuyor.

cd /usr/ports/sysutils/ncdu/
make install clean

NCDU Kullanımı

NCDU, kurulumu gibi kullanımı da oldukça basit bir araç. Direkt olarak bulunduğunuz dizinde ncdu yazmanız yeterli olacaktır. Yani /var/log dizininin kullanımı öğrenmek istiyorsak;

ncdu /var/log/

yazmamız yeterli olacaktır.

NCDU kullanım ekranı

Okuduğunuz dizinin alt dizini varsa /dizin_ismi şeklinde gösterilir. Üzerine gelip, enter’a bastığınızda o dizinin de kullanım durumunu görüntüleyebilirsiniz.

Ayrıca, dosyanın “i” tuşu ile dizinin veya dosyanın ayrıntılı görüntüleyebilirsiniz.

NCDU ayrıntılı kullanım ekranı

Ayrıca mevcut hesaplamayı aynı ekranda tekrar başlatmak isterseniz “r” tuşuna basmanız yeterli olacaktır. Kısaca “r” tuşu reload yapacaktır.

NCDU’dan çıkmak için quit anlamına gelen “q” tuşu ile çıkabildiğiniz gibi ctrl+c ile de direkt çıkabilirsiniz.

NCDU ile uzak sunucunun disk kullanımını görüntülemek

NCDU’nun daha güzel bir yeteneği ise, uzak sunuculardan da veri okuyabilmesi. Bu işlemi yapmak için ise;

ssh -C root@uzak_sunucu ncdu -o- / | ncdu -f-

yazmanız yeterli olacaktır. Uzaktaki sunucunun root dizinini (istersen / yerine farklı bir dizin de belirtebilirsiniz) size getirecektir.

NCDU diğer parametre ve kullanımları

NCDU’nun diğer parametreleri de aşağıdaki şekildedir.

  • n – Ada göre sıralar (artan / azalan).
  • s – Boyuta göre sıralar (artan / azalan).
  • C – Öğelere göre sıralar (artan / azalan).
  • d – Seçilen dosya veya dizini siler
  • t – Sıralama sırasında dosyalardan önce dizinleri değiştirir.
  • g – Yüzde ve / veya grafiği göster.
  • a – Görünür boyut ve disk kullanımı arasında geçiş yapar.
  • c – Alt öğe sayısının gösterimini değiştir.
  • e – Gizli veya hariç tutulan dosyaları gösterir veya gizler.

Yorum yapın